Türkçe | English 
 
   
Hava Emisyon Şubesi
Hava Emisyon Ana Sayfa
Tüzükler
Faaliyetler
Resim Galerisi
Haberler
Yasalar
Hava Kalitesi web sayfası linkleri
Hava Kalitesi Hedefleri
Hava Kirliliği Hakkında Genel Bilgi
Hava Kalitesi Raporları
Egzoz Emisyon Ölçüm Lisanslı İşletmeler
Hava Kalitesi İstasyonları
Personelimiz
Hava Kalitesi Ölçüm Ağı Linki
 
kullanıcı adı: 
şifre: 
 
 
Şikayet / Öneri Formu
Her türlü Şikayet ve Önerilerinize
her zaman açığız....
 
Hava kirliliğini ne yaratmaktadır?
 
Azot dioksit (NO2) Antropojenik NO2 emisyonlarının temel kaynağı yakma süreçleridir (ısıtma, güç üretimi ve araç ve gemilerdeki motorlardır). Kıbrıs‟ta Azot dioksit emisyonlarının ana kaynağı kentsel araç trafiğidir. Partiküler Madde (PM10 ve PM2.5) Partiküler maddeler, insan yapımı geniş bir dizi kaynaktan ortaya çıkmaktadır (karayolu transportu, madencilik ve diğer yakma işlemi bulunmayan süreçler, endüstriyel yakma tesis ve süreçleri, ticari ve yerleşimsel yakma ve halk güç üretim süreçleri). Partiküler madde aynı zamanda doğal kaynaklardan da gelmektedir (toz fırtınaları, deniz tuzu ve volkanlar). Kıbrıs‟taki yüksek seviyeli partiküler maddenin araç motor ekzos'larından veya bilinen endüstriyel emisyonlardan meydana gelmediği tespit edilmiş, ancak doğal kaynakların bir karışımı olduğu anlaşılmıştır (çoğunlukla Sahra toz fırtınaları ve deniz tuzu) bunlar da madencilik ve kaplanmamış toprak/kumlu arazi ve karayolları tozlarından kaynaklanan kaçak tozlardır. Troposferik (Düşük Seviye) Ozon (O3) Yeryüzü seviyesinde bulunan Ozon – atmosferin üst kademelerinde bulunan Ozon tabakası ile karıştırılmamalıdır– fotokimyasal dumanlı sisin temel elemanlarından birisidir. Ozon herhangi bir insan-üretimi kaynaktan, önemli miktarlarda direkt olarak emit edilmemektedir. Yeryüzü seviyesi Ozon‟un 10-15%‟i stratosferden transfer olmakta, ancak yeryüzü seviyesi Ozon‟un büyük bir çoğunluğu ise endirekt yollarla güneş ışığınca başlatılmış bulunan ve araçlar, solventler ve endüstri tarafından Azot oksitlerin (NOx) mevcudiyeti ile araç ve endüstri emisyonları, uçucu organik bileşiklerin (VOC‟ler) oksidasyonu ile oluşmuştur. Ozon bu nedenle bir ikincil kirleticidir. Ozon konsantrasyonları özellikle güneş ışığına bağımlıdırlar. Ozon episotları genellikle yaz ve ilkbahar mevsimlerinde ve güneşli ve sakin havayı takip eden süreçte gerçekleşmektedir. Oluştuktan sonra ozon, nitrik oksit (NO) reaksiyonunda kullanılmaktadır. NO seviyeleri kentsel alanlarda, trafikteki araç ekzos emisyonları nedeniyle en üst seviyededir. Böylece ozon seviyeleri NO emisyonunun bulunmadığı kalabalık caddeler boyunca, gerek kentsel ve gerekse kırsal bölgelerde düşük olacaktır. Bunların sonucu olarak, Ozon genellikle kışa nazaran yaz mevsimlerinde yüksek konsantrasyonlarda ve kentsel alanlara nazaran kırsal alanlarda oluşmaktadır. Benzen ve diğer VOC’ler Kıbrıs‟ta atmosfer içersindeki ana benzen kaynakları petrolün dağıtılması ve yakılmasıdır. Araçlar tarafından yakılmakta bulunan petrol en büyük ve tek kaynaktır (Toplam emisyonun 70- 80%‟i). Benzen‟in seviyeleri, kentsel alanlarda kırsal alanlara oranla daha yüksektir. Benzen konsantrasyonları, kentsel bölge karayolları boyunca en yükseğe ulaşmaktadır. Oksijenat gibi diğer VOC‟ler araçların egzost'larında ve atmosferik kimyasal reaksiyonlar sonucunda gelişmektedir. Örnek olarak boya inceltilmesinde kullanılmakta olan solventlerin buharlaşması, hidrokarbonların, oksijenatların ve halokarbonların atmosfere salınması ile sonuçlanmaktadır. Kükürt Dioksit (SO2) SO2 nin ana antropojenik kaynakları, kükürtiçerikli fosil yakıtların ısıtma, güç üretimi ve motorlu araçlar olup, bu arada volkanlar da en büyük ve önemli SO2 doğal kaynaklardır. Yakıttaki kükürt miktarı, Avrupa bazında son yıllarda dikkate değer şekilde düşürülmüş bulunulmaktadır. SO2 emisyonları düzenli bir şekilde düşürülmektedir. Karbon Monoksit (CO) Karbon monoksit, karbon içeren yakıtların az miktarda oksijen bulunan ortamlarda yakılması sonucunda elde edilmekte, genellikle tamamlanmamış veya yetersiz yanma sonucunda sonucu ortaya çıkmaktadır. Gazın en önemli antropojenik kaynağı karayolu taşımacılığı olup, özellikle petrol yakan motorlu araçlardır. Modern motor-yapım teknolojileri, araçlardaki CO emisyonlarını dikkate değer bir şekilde düşürmüşler ve söz konusu gaz artık Kıbrıs‟ın bir konusu olmaktan çıkmış bulunmaktadır. Dünya çapında olmak üzere, karbon monoksit‟in en geniş kaynağı orijin olarak doğaldır, bunlar troposferdeki fotokimyasal reaksiyonlardır. Diğer doğal CO kaynakları ise volkanlar, orman yangınları ve diğer yanma formlarıdır. Karbon Dioksit (CO2) Bir dizi insan aktiviteleri, karbon dioksit (CO2) emisyonu ile sonuçlanmaktadır:  CO2 emisyonlarının en geniş kaynağı global olarak güç santralleri, otomobiller, endüstriyel tesisler ve diğer kaynaklardaki kömür, fuel oil ve gaz gibi fosil yakıtların yakılmasıdır.  Belirli özelleştirilmiş endüstriyel üretim süreçleri ve ürünlerinin kullanıldığı mineral üretimi, metal üretimi ve petrolbazlı ürünlerin kullanımı da CO2 emisyonlarının artışını yönlendirmektedir.  Karbon tutumu, büyümekte olan ağaç ve bitkilerin atmosferden aldıkları veya verdikleri CO2 değişim süreci olup, sonucunda karbonun biyo-kütleye dönüşmesine denmektedir (örneğin, tahta, yapraklar, vb.). Ormansızlaşma, CO2 emisyonlarının bazı ülkelerde önemli ölçülerde artmasına neden olmaktadır. Karbon dioksit‟in en büyük doğal kaynağı volkanlar ve orman yangınlarıdır. Aynı zamanda milyarlarca tonluk atmosferik CO2 „nin atmosferden okyanuslar ve büyümekte olan bitkiler tarafından alınması – buna yutak alanları deniyor- ve daha sonra doğal süreçler vasıtası ile yıllık bazda olmak üzere atmosfere gerisin geriye döndürülmesi – buna kaynaklar deniyorsonucu oluşan doğal karbon çevriminden bahsetmekte çok önemli olacaktır. Bunlar dengelendiğinde, toplam karbon dioksit emisyonları ile toplam karbon tutumu kabaca eşit olmaktadır. Kurşun Geçmişte motorlu araçlar, en büyük kurşun kaynaklarıydı. Ancak kurşunsuz benzine geçiş, kurşun emisyonlarının 98% düşmesi ile sonuçlanmış bulunmaktadır. Bugün, kurşunun dış hava içersinde bulunması, genel olarak endüstriyel kaynaklardan olmaktadır (örneğin, atık fırınları, pil tekrar çevrimi ve kurşun balıkçılık sinkerlarının üretilmesi, vb.) Birçok eski evler, kurşun bazlı boyalarla boyanmaktadır. Kurşunun doğal kaynakları toprak erozyonu, volkanik püskürmeler, deniz spreyi ve çalılık yangınları. Endüstriyel kaynaklardan ve boyaların bozulmasından ortaya çıkan kurşunun yanı sıra, rüzgarla uçuşan toprak ve karayolu tozu da doğal olarak oluşan kurşun içerebilecektir. Kıbrıs‟ta kurşun katkılı benzinin yasaklanması ve ilaveten havayoluyla oluşan kurşun konsantrasyonları ihmal edilebilir seviyelerde olup, artık eskisi gibi problem yaratmamaktadır.